Αστρονόμοι του αστεροσκοπείου Armagh της Ιρλανδίας πρόσφατα ανακάλυψαν έναν αστεροειδή ο οποίος πρέπει να ακολουθεί τον πλανήτη μας εδώ και 250 χιλιάδες χρόνια.

Η ανακάλυψη έγινε από τον δορυφόρο υπερύθρου WISE και οι επιστήμονες (ένας εκ των οποίων ο Έλληνας Απόστολος Χρήστου) πρόσεξαν την πολύ διαφορετική τροχιά του αστεροειδή: ενώ οι περισσότεροι αστεροειδείς έχουν εξαιρετικά ελλειπτικές τροχιές, ο 2010 SO16 έχει τροχιά και απόσταση από τον Ήλιο εξαιρετικά όμοιες με εκείνες της Γης. Με μια τόσο κυκλική τροχιά ο αστεροειδής δεν μπορεί να έφτασε κοντά σε κανέναν άλλο πλανήτη παρά μόνο στη Γη!

Εικ.1:  Ο Αστεροειδής 2010 SO16, όπως φωτογραφήθηκε χρησιμοποιώντας το τηελεσκόπιο Faulkes Telescope North (Credit: Faulkes Telescopes/Las Cumbres Observatory).

Δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί πότε ο αστεροειδής απόκτησε αυτή την τροχιά, κυρίως γιατί οι επιστήμονες δεν έχουν αρκετά μακροχρόνια δεδομένα παρατήρησης για τον αστεροειδή. Έτσι έπρεπε να προσομοιώσουν όλες τις δυνατές τροχιές που θα μπορούσε να έχει ο 2010 SO16, και πώς αυτές αλλάζουν λόγω της βαρυτικής έλξης του Ήλιου και των πλανητών. Οι προσομοιώσεις έγιναν για το χρονικό διάστημα 2 εκατομμυρίων ετών πριν την παρούσα στιγμή και κατόπιν για το χρονικό διάστημα των επόμενων 2 εκατομμυρίων ετών.  

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: ενώ ο αστεροειδής έχει παρόμοια (σχεδόν κυκλική) με τη Γη τροχιά γύρω από τον Ήλιο, ως προς το γήινο παρατηρητή φαίνεται να διαγράφει στο διάστημα μια πεταλοειδή τροχιά. Ο αστεροειδής 2010 SO16 χρειάζεται 175 χρόνια για να ταξιδέψει από τη μια άκρη του πετάλου στην άλλη, στην πραγματικότητα αποφεύγοντας τη Γη και ποτέ δεν πλησιάζει σε απόσταση μικρότερη από 50 φορές εκείνη της Σελήνης (όπου και βρίσκεται αυτή τη στιγμή). Ο αστεροειδής πρέπει να εκτελεί αυτή την τροχιά για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, εκτιμούν οι επιστήμονες.

Εικ.2 & 3: Επάνω: Η τροχιά του αστεροειδή 2010 SO16 μοιάζει με ένα πέταλο στο διάστημα ως προς το γήινο παρατηρητή. Κάτω: Ο αστεροειδής (ρόμβος) κινείται στην τροχιά του (Credit: Armagh Observatory).

Υπάρχουν τρεις ακόμη αστεροειδείς με παρόμοια πεταλοειδή τροχιά, αλλά αυτοί δεν «συντροφεύουν» τη Γη παρά για λίγες χιλιάδες χρόνια μόνο πριν μετακινηθούν σε άλλες διαφορετικές τροχιές. Ο 2010 SO16 είναι ο μεγαλύτερος από αυτούς, με διάμετρο 200-400 μέτρα και ως τώρα ήταν εξαιρετικά σταθερός σε αυτή την τροχιά. Οι επιστήμονες παρακολουθούν τώρα τον αστεροειδή και με άλλα τηλεσκόπια προσπαθώντας να προσδιορίσουν τα χαρακτηριστικά του με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια. Ένα μετρίου μεγέθους τηλεσκόπιο μπορεί να ανακαλύψει εύκολα τον αστεροειδή στον ουρανό για πολλά χρόνια ακόμη.

Εικ.4: Καλλιτεχνική αναπαράσταση του πώς φαίνονται η Γη και η Σελήνη από την επιφάνεια του αστεροειδή 2010 SO16 (Credit: SW/LITS).

Από πού λοιπόν ήλθε αυτός ο αστεροειδής; Οι πιθανές απαντήσεις είναι πολλές: Από την Κύρια Ζώνη αστεροειδών (μεταξύ Άρη και Δία) όπως οι περισσότεροι του είδους του,  οπότε αιχμαλωτίστηκε στην τωρινή του τροχιά από τη συνδυασμένη βαρύτητα των πλανητών; Οι επιστήμονες το θεωρούν απίθανο. Ίσως να ήταν κομμάτι της Σελήνης  που μεταφέρθηκε σε αυτή την τροχιά ξεφεύγοντας από τη συνδυασμένη βαρύτητα Γης-Σελήνης; Και αυτό το σενάριο δεν θεωρείται πολύ πιθανό. Το πιθανότερο είναι να αποτελεί υπόλειμμα από την δημιουργία της Γης, της Σελήνης και των άλλων «εσωτερικών» λεγόμενων πλανητών, κάτι που σημαίνει ότι δημιουργήθηκε ταυτόχρονα με τη Γη πριν από 4.5 δισεκατομμύρια χρόνια. Στο παρελθόν έχει πράγματι προταθεί η ύπαρξη ενός τέτοιου πληθυσμού αντικειμένων 60ο πριν και μετά από τη Γη, πάνω στην τροχιά της, Αλλά κανένα από αυτά τα αντικείμενα δεν είχε ως τώρα παρατηρηθεί λόγω της εγγύτητάς τους στον Ήλιο, κάτι που τα κάνει αόρατα για τα γήινα τηλεσκόπια.  

Ένα άλλο ερώτημα είναι με τι μοιάζει αυτός ο αστεροειδής, ποια είναι τα φυσικά χαρακτηριστικά του, όπως για παράδειγμα το χρώμα (δηλαδή η αντανακλαστικότητα) του κάτι που θα μας δώσει σημαντικές πληροφορίες και για την προέλευσή του. Οι επιστήμονες μάλιστα έχουν ήδη αρχίσει να εικάζουν την πιθανή αποστολή ενός διαστημοπλοίου στον αστεροειδή 2010 SO16 για να τον μελετήσει.