Γράφει η Αστροφυσικός Ελένη Χατζηχρήστου

Ο πιο κρύος μήνας του χειμώνα θα μας χαρίσει έναν υπέροχο έναστρο ουρανό. Η Αφροδίτη επανέρχεται στην κυριαρχία του ουρανού μετά από σχεδόν ένα χρόνο επικράτησης του λαμπρού Δία. Η Σελήνη θα επισκεφτεί πολλά ουράνια αντικείμενα στη διάρκεια του μήνα και θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε ακόμη και έναν αστεροειδή στην πλανητική γειτονιά μας! Ο Σείριος φαίνεται το λαμπρότερο αντικείμενο στον ουρανό με αστρονομικό μέγεθος -1.1. Πράγματι είναι 25 φορές λαμπρότερος από τον Ήλιο αλλά σε μας φαίνεται αμυδρός λόγω της απόστασής του από τη Γη (8.6 έτη φωτός), στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός. Ο Προκύωνας είναι ένα ακόμη λαμπρό άστρο στον ουρανό του Φεβρουαρίου με αστρονομικό μέγεθος 0.4, στον αστερισμό του Μικρού Κυνός. Ο Ωρίωνας λάμπει στο νυκτερινό στερέωμα, με τα λαμπρότερα άστρα του Rigel (αστρονομικό μέγεθος 0.2) και Μπετελγκέζ (αστρονομικό μέγεθος 0.6) στο αριστερό πόδι και δεξί ώμο, αντίστοιχα. Το κόκκινο μάτι του Ταύρου ο Αλντεμπαράν έχει αστρονομικό μέγεθος 1.1, ενώ οι Κάστωρ και Πολυδεύκης στους Διδύμους έχουν αστρονομικά μεγέθη 1.6 και 1.1, αντίστοιχα. 

Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Φεβρουαρίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/02/2010 22:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)

ΑΣΤΕΡΟΕΙΔΗΣ VESTA

Ο αστεροειδής Vesta θα επισκεφθεί τη γειτονιά μας και η καλύτερη ημερομηνία για να τον δούμε είναι στις 18 Φεβρουαρίου, οπότε θα βρίσκεται μόλις 5 λεπτά τόξου από το λαμπρό άστρο Agieba του Λέοντα. Θα έχει αστρονομικό μέγεθος 6.1 και επομένως θα είναι ορατός ακόμη και με ένα ζευγάρι καλά κυάλια. Ο Vesta είναι ένας πολύ ενδιαφέρων αστεροειδής: έχει πολύ διαφορετική γεωλογία από τους υπόλοιπους μεγάλους αστεροειδείς και πολύ παρόμοια με εκείνη της Γης και του Άρη, ενώ επιφανειακά μοιάζει αρκετά με τη Σελήνη με ανοιχτόχρωμες και σκούρες περιοχές. Υπάρχουν ακόμη ίχνη από παλιότερη ροή λάβας και ένας μεγαλειώδης κρατήρας που υποδεικνύει πως ο αστεροειδής υπέστη μια καταστροφική σύγκρουση με κάποιο άλλο ουράνιο σώμα στο παρελθόν. 

Εικ. Vesta: Ο Αστεροειδής Vesta όπως τον φωτογράφησε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble (Credit: P. Thomas, B. Zellner, NASA).

ΒΡΟΧΕΣ ΜΕΤΕΩΡΟΕΙΔΩΝ

Αυτό το μήνα έχουμε μία μόνο βροχή διαττόντων, τους Δέλτα Λεοντιδείς που κορυφώνονται στις 26 Φεβρουαρίου, αλλά με την επικείμενη Πανσέληνο θα είναι δύσκολη η παρατήρησή τους. Η ταχύτητά τους είναι περί τα 24 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και στην κορύφωση του φαινομένου θα μπορέσουμε να δούμε ως και 5 διάττοντες την ώρα, με φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο μεταξύ των άστρων Zosma kai Algeiba στον αστερισμό του Λέοντα.

ΣΕΛΗΝΗ

Τελευταίο Τέταρτο στις 5 Φεβρουαρίου, Νέα Σελήνη στις 13, Πρώτο Τέταρτο στις 21 και Πανσέληνος στις 28 Φεβρουαρίου.

ΠΛΑΝΗΤΕΣ

Η Αφροδίτη θα κυριαρχήσει με αστρονομικό μέγεθος -4, ενώ ο Δίας με μέγεθος -2 θα την πλησιάσει σταδιακά στον δυτικό ουρανό. Στις 14 Φεβρουαρίου η νέα Σελήνη θα σταθεί περίπου 5ο πάνω από τους δύο πλανήτες, οι οποίοι δύο ημέρες αργότερα θα έχουν πλησιάσει σε απόσταση μόλις 0.5ο. Από εκείνη τη στιγμή η Αφροδίτη θα ανεβαίνει ψηλότερα στον ουρανό ενώ ο Δίας σιγά-σιγά θα χάνεται στο ηλιοβασίλεμα. Στις 11 Φεβρουαρίου ο Ερμής θα βρίσκεται ευθυγραμμισμένος με τη Σελήνη πολύ κοντά στο νοτιο-ανατολικό ορίζοντα λίγο πριν από την ανατολή. Ο Άρης είναι στον αστερισμό του Καρκίνου με λαμπρότητα παρόμοια με εκείνη του Σείριου, αλλά γίνεται όλο και πιο αμυδρός στη διάρκεια του μήνα. Ο Κρόνος θα βρίσκεται στην Παρθένο με αστρονομικό μέγεθος 0.7, ενώ ο Ουρανός είναι αμυδρός για να γίνει εύκολα ορατός στον αστερισμό του Ιχθύος.

Εικ. Venus: Ο πλανήτης Αφροδίτη μοναδικά φωτογραφημένος από την διαστημική αποστολή Venuw Express (Credit: ESA).

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΕΡΟΛΟΓΙΟ

1-2 Φεβρουαρίου: Ο Κρόνος κοντά στη Σελήνη.

3 Φεβρουαρίου: Η Σελήνη 3.5ο κάτω αριστερά του Στάχυ (λαμπρότερο άστρο στον αστερισμό της Παρθένου).

5 Φεβρουαρίου: Τελευταίο Τέταρτο Σελήνης.

9 Φεβρουαρίου: Ο αστεροειδής  2009 UN3 στην κοντινότερη στη Γη απόστασή του (14.5 φορές η απόσταση Γης-Σελήνης).

13 Φεβρουαρίου: Νέα Σελήνη.

16 Φεβρουαρίου: Συζυγία Αφροδίτης-Δία, σε απόσταση μόλις 0.6ο μεταξύ τους. 

21Φεβρουαρίου: Πρώτο Τέταρτο Σελήνης.

22 Φεβρουαρίου: Ο αστεροειδής Vesta στην κοντινότερη στη Γη απόστασή του (1.411 ΑΜ).

25 Φεβρουαρίου: Η Σελήνη ακριβώς κάτω και αριστερά από τον Άρη.

26 Φεβρουαρίου: Κορύφωση της βροχής διαττόντων Δέλτα Λεοντιδείς.

27 Φεβρουαρίου: Η Σελήνη κάτω από το άστρο Βασιλίσκο του αστερισμού του Λέοντα.

28 Φεβρουαρίου: Πανσέληνος.  

Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Φεβρουαρίου, κοιτώντας βόρεια, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/02/2010 22:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)